مدیریت چیست؟ | وظایف، مهارت‌ها و ۵ سبک اصلی مدیریت (راهنمای جامع ۲۰۲۶)

پنج سبک مدیریتی کدامند؟ 

نحوه مدیریت شما بر تیم یا واحدتان، تأثیر مستقیمی بر چگونگی دستیابی آن‌ها به اهدافشان دارد. اعمال و گفتار شما، پیام‌های قدرتمندی را به کارکنان منتقل می‌کند؛ پیام‌هایی در مورد میزان ارزشی که برای مشارکت آن‌ها قائل هستید و سطحی از اعتمادی که به آن‌ها دارید. سبک مدیریتی مناسب، می‌تواند انگیزه کارکنان را افزایش داده، خلاقیت آن‌ها را شکوفا کند و در نهایت، منجر به دستیابی به اهداف سازمانی شود. در مقابل، انتخاب سبک مدیریتی نامناسب، می‌تواند منجر به کاهش انگیزه، افزایش نرخ خروج کارکنان و کاهش نوآوری در سازمان شود. در ادامه، به بررسی برخی از رایج‌ترین سبک‌های مدیریتی می‌پردازیم:

۱. آمرانه یا دستوری

رهبران آمرانه، معمولاً بدون دریافت بازخورد از دیگران تصمیم‌گیری می‌کنند. این رویکرد زمانی به خوبی عمل می‌کند که لازم است به سرعت به یک موقعیت پاسخ دهید و زمانی برای بحث و تبادل نظر وجود ندارد. به عنوان مثال، در شرایط بحرانی یا زمانی که نیاز به تصمیم‌گیری فوری وجود دارد، یک رهبر آمرانه می‌تواند به سرعت و قاطعانه تصمیم بگیرد و از بروز خسارات بیشتر جلوگیری کند. با این حال، اگر بیش از حد به این رویکرد تکیه کنید، ممکن است شاهد نرخ بالای ترک سازمان (جابه‌جایی کارکنان) و توقف نوآوری در سازمان باشید. زیرا کارکنان احساس می‌کنند که نظرات و ایده‌های آن‌ها ارزشی ندارد و در نتیجه، انگیزه خود را برای مشارکت و خلاقیت از دست می‌دهند.

۲. مربی‌گرایانه

برخی مدیران، نقش خود را شبیه یک مربی می‌بینند؛ فردی که پتانسیل کارکنان را می‌بیند و می‌خواهد به رشد آن‌ها کمک کند. این سبک می‌تواند به طور مؤثری تیم‌های قوی بسازد و محیطی ایجاد کند که کارکنان در آن احساس امنیت برای آزمون و خطا داشته باشند. مدیران مربی‌گرا، به کارکنان خود کمک می‌کنند تا نقاط قوت خود را شناسایی کرده و مهارت‌های خود را توسعه دهند. آن‌ها همچنین به کارکنان این امکان را می‌دهند که اشتباه کنند و از اشتباهات خود درس بگیرند. کارکنان معمولاً در این سبک احساس استقلال دارند، اما افرادی که به راهنمایی بیشتری نیاز دارند ممکن است احساس رهاشدگی کنند. بنابراین، مدیران مربی‌گرا باید توجه داشته باشند که به همه کارکنان، به ویژه افراد تازه‌کار، حمایت و راهنمایی کافی ارائه دهند.

۳. دموکراتیک

مدیران دموکراتیک، برای نظرات کارکنان در فرآیند تصمیم‌گیری ارزش قائل هستند و معمولاً معتقدند داشتن ایده‌های بیشتر بهتر از داشتن چند ایده محدود است. این سبک مدیریتی، می‌تواند به توانمندسازی و ایجاد انگیزه در کارکنان برای حرکت به سوی اهداف مشترک کمک کند. زیرا کارکنان احساس می‌کنند که نظرات آن‌ها شنیده می‌شود و در تصمیم‌گیری‌های مهم سازمان نقش دارند. با این حال، شنیدن همه دیدگاه‌ها و رسیدن به اجماع برای تصمیم‌گیری ممکن است زمان‌بر باشد. بنابراین، مدیران دموکراتیک باید بتوانند فرآیند تصمیم‌گیری را به طور مؤثر مدیریت کرده و از اتلاف وقت جلوگیری کنند.

۴. تحول‌آفرین

در سبک مدیریت تحول‌آفرین، مدیران نوآوری و رشد را در اولویت قرار می‌دهند. این مدیران، کارکنان را تشویق می‌کنند تا کشف کنند واقعاً قادر به دستیابی به چه چیزهایی هستند. آن‌ها با الهام‌بخشی و ایجاد انگیزه در کارکنان، آن‌ها را به فراتر رفتن از محدودیت‌های خود تشویق می‌کنند. کارکنانی که تحت رهبری تحول‌آفرین کار می‌کنند، معمولاً شاد و متعهد به کار خود هستند، اما باید توانایی سازگاری با تغییرات ناگهانی را داشته باشند. زیرا مدیران تحول‌آفرین، همواره به دنبال راه‌های جدید برای بهبود عملکرد سازمان هستند و ممکن است تغییرات زیادی را در سازمان ایجاد کنند.

۵. آینده‌نگر یا چشم‌اندازمحور 

یک رهبر آینده‌نگر، می‌داند چگونه اطمینان حاصل کند که هر عضو تیم، چشم‌انداز شرکت را درک کرده و در مسیر یک هدف مشترک حرکت می‌کند. این رهبران، معمولاً ارتباط‌گران بسیار خوبی هستند و تا زمانی که کارکنان چشم‌انداز را به درستی اجرا کنند، به آن‌ها آزادی عمل قابل‌توجهی می‌دهند. رهبران آینده‌نگر، با ترسیم یک تصویر روشن از آینده، به کارکنان خود انگیزه می‌دهند تا برای دستیابی به آن تلاش کنند. آن‌ها همچنین به کارکنان خود اعتماد می‌کنند و به آن‌ها آزادی عمل می‌دهند تا بتوانند به بهترین شکل ممکن به اهداف خود دست یابند.